INTRODUCTIE SPREEKWOORD.NL

Spreekwoorden en gezegden nemen al eeuwenlang een belangrijke plaats in binnen onze taal. Wij Nederlanders en Vlamingen hechten aan deze beeldende, kleurrijke en vaak humoristische zegswijzen. We treffen ze dan ook niet alleen aan in boeken, maar ook in het werk van beroemde kunstenaars, in gebruiksvoorwerpen, in advertenties en theatervoorstellingen. De website spreekwoord.nl omvat de grootste verzameling Nederlandse spreekwoorden, gezegden en citaten. Alle spreekwoorden zijn voorzien van uitleg en indien bekend geven we informatie over de herkomst en achtergrond. Tevens zijn equivalenten in het Frans, Duits, Engels, Spaans, Italiaans en Turks opgenomen in de website.

Eeuwenoud en hedendaags

Aan de schandpaal De hond in de pot vinden. Water naar zee dragen. Een oogje in het zeil houden. Het zijn voorbeelden van eeuwenoude zegswijzen die we nog dagelijks gebruiken. Zulke spreekwoorden en gezegden bevatten levenslessen en volkswijsheden, ze sporen aan tot goed gedrag en keuren ongewenst gedrag af. Vrijwel iedereen begrijpt wat ermee wordt bedoeld. En iedereen weet dat zo'n uitdrukking niet letterlijk moet worden opgevat. Want wie draagt er nu werkelijk water naar de zee? Dergelijke zegswijzen zijn vaak eeuwenoud. Soms verwijzen ze zelfs naar al lang verdwenen gebruiken. Of naar in onbruik geraakte gereedschappen. Wie bijvoorbeeld iets "aan de kaak stelt", gebruikt daarvoor immers geen kaak (schandpaal). En degene die "de huik naar de wind hangt", is zelden in het bezit van zo'n zestiende-eeuwse vrouwenmantel.

Bron van inspiratie

Desiderius Erasmus We weten wat met dit soort uitdrukkingen bedoeld wordt. Maar de precieze betekenis ervan ontgaat ons. Gelukkig zijn in het verleden veel spreekwoorden en gezegden vastgelegd en uitgebeeld. Zo publiceerde Erasmus al in 1500 de eerste verzameling Nederlandse spreekwoorden. En Pieter Bruegel de Oude bracht in 1559 meer dan honderd spreekwoorden in beeld. Sindsdien bleken spreekwoorden en gezegden een aantrekkelijk onderwerp voor schilders, graveurs, zilversmeden, houtsnijders en tal van andere ambachtslieden.

Vernieuwend

We spelen nog steeds graag met onze taal. We maken woordgrappen en lachen om gekke uitdrukkingen. Reclamemakers gebruiken spreekwoorden en gezegden om nieuwe artikelen of diensten aan te prijzen. Cabaretiers, columnisten en cartoonisten gebruiken taal op een humoristische manier om kleine en grote wijsheden over te brengen. Of om misstanden aan de kaak te stellen. Wie "beeldend" kan vertellen, mag rekenen op een geboeid publiek. En zo brengen televisiemakers, schrijvers en cabaretiers op hun beurt weer nieuwe spreekwoorden en gezegden in omloop. Van Brueghel de Oude tot Freek de Jonge – spreekwoorden zijn van alle tijden!

Copyright © 2018 www.spreekwoord.nl